Uit nieuw onderzoek van Stichting IZZ blijkt dat zorgprofessionals gebukt gaan onder zware financiële druk en om die reden zelf zorg mijden.

Eén op de vijf mijdt nu al zorg, bang voor torenhoge rekeningen. Dit heeft grote impact op het gezin, want ruim 40 procent van deze groep betreft huishoudens met kinderen.

Deze financiële zorgen hebben niet alleen invloed op het gezin, maar de eigen gezondheid en het werk lijden er ook onder: één derde van de zorgmedewerkers ligt weleens wakker vanwege financiële zorgen.

Het is zelfs zo nijpend, dat van alle deelnemers aan het onderzoek – nu zes op de tien – een stijging van 50 procent de zorg dreigt te verlaten. Waar voorheen de werkdruk en administratieve regels als belangrijkste redenen werden genoemd, blijkt uit het onderzoek dat ruim de helft (54 procent) erover nadenkt om de sector te verlaten, omdat het steeds moeilijker wordt om rond te komen.

Zorgmedewerker vaak juist meer zorg nodig

Van zorgmedewerkers is bekend dat zij zeer bevlogen zijn. Ze willen en zullen er alles aan doen om hun patiënten de zorg te geven die zij nodig hebben.

Maar de zorgprofessional heeft het zwaar: 69 procent vindt het werk fysiek zwaar en 84 procent beleeft het als emotioneel zwaar. Daardoor verwacht iets meer dan de helft (55 procent) meer zorg (bv. fysiotherapie, mentale zorg) nodig te hebben dan Nederlanders met banen in andere sectoren.

Voor een groot deel van deze groep (79 procent) heeft dit negatieve invloed op het werk. Zo ervaart 60 procent als gevolg hiervan meer stress en geeft 20 procent aan door de financiële zorgen minder goed te functioneren.

Roland Kip, directeur Stichting IZZ: “Zorgmedewerkers hebben een vitaal beroep met een hoog risico en vallen daarmee in de categorie ‘hoog-risico beroep’. Eén op de drie zorgmedewerkers heeft last van langdurige klachten, terwijl één op de acht Nederlanders langdurig klachten houdt na een COVID-19 diagnose. Daarom is het verontrustend dat zorgmedewerkers in 2023 nog meer gaan bezuinigen op hun gezondheid en nu al zorg mijden om financiële redenen. Dat zorgmedewerkers hun eigen gezondheid zien als een mogelijke bespaarpost komt niet helemaal onverwacht. De oplopende inflatie, het wegvallen van de collectiviteitskorting en de stijgende zorgpremie, dwingt zorgmedewerkers blijkbaar maatregelen te nemen om niet gebukt te gaan onder de financiële stress.”

>>> Lees ook ‘Stop met het steeds weerbaarder maken van het individu, pak je organisatie aan’

Kortetermijnmaatregelen, lange termijn zorgen

De zorgmedewerkers die gaan bezuinigen op hun gezondheid nemen op korte termijn al maatregelen.

Uit het onderzoek blijkt dat 42 procent het komende jaar geen aanvullende verzekering meer afneemt en 19 procent vrijwillig het eigen risico gaat verhogen. Of zelfs het hoogste eigen risico neemt (13 procent).

Kip: “Duidelijk een noodgreep voor deze medewerkers, want ze realiseren zich niet dat deze keuzes hoge risico’s op kosten achteraf geven. Daarbij is er dan kans dat onmisbare zorg wordt gemeden en deze groep bijvoorbeeld koste wat het kost niet naar de fysiotherapeut of specialist gaat. Het gevaar is dan een negatieve spiraal. Bij het uitvallen van zorgmedewerkers met een hoog eigen risico, komen zij door torenhoge zorgkosten in ernstige financiële problemen en zijn ze door ziekte en stress niet meer beschikbaar voor de zorgsector.”

Oplossing in zicht

Het onderzoek toont, dat het niet alleen kommer en kwel is. Vier op de tien zorgmedewerkers die erover nadenkt om de zorg te verlaten, wil wel in de zorg willen blijven werken als deze arbeidsrisico’s worden verkleind en financieel worden afgedekt. 91 procent vindt dat dit afgedekt moet worden door de overheid en/of de werkgever.

Kip: “In andere publieke functies worden hoge arbeidsrisico’s ook afgedekt door de overheid. De overheid heeft een betaalplan opgesteld voor de zorg aan de medewerkers in publieke functies en het verplichte eigen risico van deze groep wordt gecompenseerd. Voor zorgmedewerkers zou dit ook ingesteld moeten worden, zodat ze beter beschermd zijn als ze ziek worden en uitvallen. Wat je wilt, is een passend beleid voor zorgverleners met voldoende preventieve en financiële maatregelen.”