BG_bird2100% onafhankelijk
HRM Sommige medewerkers veranderen je leven in een nachtmerrie

Sommige medewerkers veranderen je leven in een nachtmerrie

Inzicht in persoonlijkheidskenmerken kan werkgevers helpen om de organisatie te verbeteren

Verdieping Verdieping

Opinie Opinie

Interview

Ieder persoon verschilt; ieder persoon is uniek. Toch zijn maar weinig mensen zich bewust van de belangrijkste persoonlijkheidsverschillen.

Kennis hierover kan je helpen om met lastige situaties of personen om te gaan.

Veel mensen zijn vertrouwd met populaire persoonlijkheidsvragenlijsten, zoals de Myers-Briggs Type Indicator (MBTI). Deze vragenlijst is populair, maar wetenschappelijk deugt er weinig van.

De verschillen in persoonlijkheid tussen mensen zijn namelijk gradueel. Er zijn geen vaste ‘typen’ zoals in de MBTI verondersteld wordt. Het ‘type’ dat iemand is, verandert dan ook vaak als de MBTI opnieuw wordt ingevuld.

Betere vragenlijsten baseren zich op vijf of zes persoonlijkheidseigenschappen. Deze vijf of zes zijn bekend als de ‘Big Five’ (vijf) of ‘HEXACO’ (zes) persoonlijkheidseigenschappen.

Het HEXACO persoonlijkheidsmodel is het meest veelomvattend en gebaseerd op de laatste wetenschappelijke inzichten. HEXACO staat voor zes persoonlijkheidseigenschappen: Integriteit (H=Honesty-humility), Emotionaliteit (E), eXtraversie (X), Verdraagzaamheid (A=Agreeableness), Consciëntieusheid (C) en Openheid voor ervaringen (O).

Wat voor rol spelen deze zes persoonlijkheidseigenschappen op het werk? Hieronder zal ik een aantal werksituaties uitlichten waarbij persoonlijkheid een rol speelt.

Attractie

Als organisatie is het belangrijk goede mensen aan te trekken. Hierbij speelt het imago van de organisatie een grote rol.

Mensen worden aangetrokken door organisaties die bij hen passen. Dit staat bekend als ‘Persoon-Organisatie Fit’ of kortweg ‘PO fit’. Mensen die een lage Integriteit (H) hebben, zijn in mindere mate oprecht, rechtvaardig en bescheiden.

Ze zijn meer gericht op geld en status dan anderen. Zij zullen dan ook eerder aangetrokken worden door organisaties die geld en status kunnen opleveren. Het resultaat is een organisatie waarbij medewerkers vooral gericht zijn op het eigenbelang. Dit kan leiden tot misbruik van klanten en van de organisatie zelf.

Schandalen

Veel schandalen (Enron, Volkswagen) zijn terug te voeren op personen met lage integriteit. Egoïsme, onoprechtheid en/of manipulatief gedrag kan een bedrijf ernstige reputatieschade bezorgen.

Het is dus belangrijk dat jouw organisatie niet aantrekkelijk wordt voor mensen met een lage integriteit. Maar hoe doe je dit?

Geef fouten uit het verleden toe

Een goed imago begint bij bedrijfsreclames en personeelsadvertenties. Hierin kun je benadrukken hoeveel belang je hecht aan ethisch handelen en het maatschappelijk belang.

Uiteraard is het van belang dat je dit ook daadwerkelijk meent. Een bedrijf dat zich sociaal betrokken presenteert maar zich asociaal gedraagt, zal een negatief imago krijgen.

Mocht je een cultuurverandering nastreven, dan is het zaak hier eerlijk over te zijn. Dus geef fouten uit het verleden toe. Zeg niet dat je maatschappelijk betrokken bent, maar dat je ernaar streeft. Op deze manier zul je aantrekkelijker worden voor mensen met een hoge integriteit.

Selectie

Als iemand jouw organisatie aantrekkelijk vindt, dan zal hij of zij eerder solliciteren. Tijdens de selectie ligt de bal bij de organisatie. De kandidaat is geïnteresseerd in de functie en organisatie; nu is het de vraag of de organisatie geïnteresseerd is in de kandidaat.

Onderzoek wijst echter uit dat een interview niet de beste selectie oplevert

In veel gevallen bestaat de selectie alleen uit een interview. Onderzoek wijst echter uit dat een interview niet de beste selectie oplevert.

Het is beter om het interview te combineren met een achtergrondcheck en goede psychologische vragenlijsten/testen.

Om een voorbeeld te geven: een interview is niet geschikt om iemands Consciëntieusheid (C) te achterhalen. Consciëntieusheid heeft betrekking op hoe ijverig, gedisciplineerd, georganiseerd, bedachtzaam en perfectionistisch iemand is. Deze eigenschappen zijn voor vrijwel elk werk belangrijk. Werknemers die consciëntieus zijn, zullen gemiddeld beter presteren dan werknemers die dit niet zijn.

Kandidaten die in een interview aangeven dat ze consciëntieus zijn, kunnen soms lijden aan een selectief geheugen. In een selectie-interview moet je immers het beste van jezelf tonen. Kandidaten kunnen dus de neiging hebben alleen situaties te noemen waarin alles volgens plan verliep. Dan kan wel eens vergeten worden dat het werk vaak niet op orde is. Met behulp van een goede consciëntieusheidsvragenlijst en achtergrondcheck kun je de selectie verbeteren.

Meer algemeen moet je als organisatie bedenken welke persoonlijkheidskenmerken in de selectie van belang zijn. Daarnaast moet je uiteraard bedenken welke kennis en vaardigheden er vereist zijn voor de functie. Tezamen resulteert dit in een profiel van de ideale kandidaat.

Voor elk van de elementen van dit profiel moet je een passende methode vinden om de kenmerken te meten. Een interview is niet optimaal om de meeste elementen van een profiel te meten.

De inzet van een persoonlijkheidsvragenlijst is goedkoop en efficiënt. Daarnaast is een achtergrondcheck makkelijk uit te voeren.

Samenwerken

Als een persoon eenmaal is aangenomen, dan wil je ook dat hij of zij goed functioneert. Voor de meeste banen is het van belang dat een persoon prettig samenwerkt. Je wilt immers voorkomen dat deze persoon veel conflicten oproept.

Een persoonlijkheidseigenschap die te maken heeft met gedrag dat conflicten oproept is Verdraagzaamheid (A). Mensen met hoge verdraagzaamheid zijn zachtaardig, vergevingsgezind, aanpassingsbereid en geduldig.

Mensen met lage verdraagzaamheid zijn wraakzuchtig, negatief over anderen, koppig, intolerant en agressief. Werknemers met lage verdraagzaamheid komen door hun persoonlijkheid eerder in conflict met andere werknemers.

Vooral teams hebben hier last van. Als een teamlid onverdraagzaam is, dan lijdt het hele team hieronder.

Het gevolg hiervan is dat een team minder productief en minder flexibel is. Ook voelen teamleden zich in een dergelijk geval minder onderdeel van het team. Dit maakt het moeilijk om werk eerlijk te verdelen en werkproblemen samen op te lossen.

Eén enkele onverdraagzame werknemer kan de teamgeest bederven

Uit onderzoek blijkt dat één enkele onverdraagzame werknemer de teamgeest kan bederven. In zo’n geval is het dus beter om onverdraagzame medewerkers alleen te laten werken.

Je kunt ook zo’n medewerker koppelen aan iemand die hier goed mee om kan gaan. Een andere mogelijkheid is om de persoon onafhankelijke input aan het team te laten geven.

Het is bij de teamsamenstelling dus belangrijk om rekening te houden met persoonlijkheid. Als dat niet lukt, dan helpt het medewerkers te trainen in de omgang met moeilijke personen. Een voorbeeld hiervan is de training geweldloze communicatie. Geweldloze communicatie kan helpen om de negatieve effecten van onverdraagzame medewerkers te reduceren.

Leiderschap

Je wilt uiteraard de beste medewerkers promoveren. Maar wie zijn dat? Is dat iemand die goede bedrijfspolitiek bedrijft? Of iemand die zo goed kan delegeren dat hij of zij weinig zelf hoeft te doen? Of iemand die anderen zo af en toe goed de waarheid kan zeggen?

Kortom, iemand die laag op integriteit (H), consciëntieusheid (C) en/of verdraagzaamheid (A) scoort?

Sommigen denken dat dit inderdaad de eigenschappen zijn die kunnen helpen in een leidinggevende functie. Vaak is dit echter niet het geval. Deze eigenschappen gaan namelijk ook samen met onwenselijke gedragingen. Deze onwenselijke gedragingen leiden er toe dat bedrijfsprestaties verminderen. Daarnaast zijn medewerkers van dergelijke leidinggevenden vaak minder tevreden.

Personen die leiderschap ambiëren zijn vaker extravert dan introvert. Extraversie (X) heeft betrekking op de mate dat iemand energiek, expressief, aandachtsgericht en zelfverzekerd is.

Nu kan extraversie een goede eigenschap zijn in leidinggevende functies. Het helpt immers om een sociaal netwerk op te bouwen en te behouden. Mensen die extravert zijn weten eerder mensen aan zich te binden en te inspireren.

Leidinggevenden die hoog op extraversie scoren, kunnen een ware nachtmerrie zijn

Maar de combinatie van hoge extraversie met lage integriteit, consciëntieusheid en verdraagzaamheid, kan problemen veroorzaken. Zo iemand wil niet alleen veel aandacht, maar ook macht en aanzien. Zo iemand zal anderen het werk laten doen.

Daarnaast zal hij of zij eerder autoritair gedrag vertonen en geen tegenspraak dulden. Denk aan leidinggevenden die medewerkers uitschelden of anderszins onheus bejegenen.

Medewerkers die laag op integriteit, consciëntieusheid en verdraagzaamheid scoren, kunnen problematisch zijn. Leidinggevenden die hoog op extraversie – en laag op deze drie eigenschappen – scoren, kunnen een ware nachtmerrie zijn.

Corona

We leven in een uitzonderlijke tijd. Ook in deze tijd spelen persoonlijkheidsverschillen een belangrijke rol. Persoonlijkheid bepaalt hoe politici, ondernemers en werknemers reageren op de crisis. Persoonlijkheidsverschillen bepalen wie een grotere kans heeft op besmetting en wie niet.

Mensen die hoog op Emotionaliteit (E) zijn, nemen bijvoorbeeld meer maatregelen om besmetting te voorkomen. Mensen die hoog op Extraversie (X) zijn, zullen juist een grotere kans op besmetting lopen. Zij begeven zich namelijk vaker in sociale situaties waardoor ze eerder besmet kunnen raken.

Mensen die hoog op Consciëntieusheid (C) zijn, zullen eerder nauwgezet de overheidsregels opvolgen. En mensen die hoog op Openheid voor ervaringen (O) zijn, zijn geïnteresseerd in de nieuwste corona-ontwikkelingen.

Iemand die laag op integriteit scoort, kan de situatie proberen uit te buiten

Nu veel werkzaamheden thuis worden gedaan, kunnen persoonlijkheidsverschillen zich ook op het werk anders uiten. Iemand die laag op Integriteit (H) is, kan de situatie proberen uit te buiten. Zo is er een toename in cybercriminaliteit te zien.

Medewerkers die laag op Consciëntieusheid (C) scoort, kunnen gemakkelijker ongecontroleerd verzuimen. Mensen die laag op Verdraagzaamheid (A) zijn, kunnen zich in deze situatie agressiever gaan gedragen.

Het coronavirus kan ons dus ook meer inzicht geven in de persoonlijkheidsverschillen van medewerkers. Sommige verschillen worden uitvergroot. In sommige gevallen zal dat betekenen dat je medewerkers meer moet ondersteunen.

Burn-out

Tijdens de coronacrisis kunnen medewerkers die heel consciëntieus en emotioneel zijn, eerder een burn-out krijgen. Iemand die extravert is, kan meer last hebben van thuisisolatie dan iemand die introvert is.

Door meer inzicht in persoonlijkheid, kan je als organisatie beter reageren op deze situatie. Een benadering die rekening houdt met persoonlijkheidsverschillen is hierbij essentieel.

Persoonlijkheid maakt werk interessant

Inzicht in persoonlijkheid kan werkgevers helpen om de organisatie te verbeteren. Dit inzicht kun je gebruiken om beter te selecteren en groepen samen te stellen.

Daarnaast kan dit inzicht worden gebruikt om beter om te gaan met verschillende situaties. De coronacrisis laat bijvoorbeeld duidelijk zien hoe verschillend mensen op nieuwe situaties reageren.

Persoonlijkheid is dus belangrijk voor alle facetten van het werk. Persoonlijkheid maakt het werk verrassend en interessant. Bij goed gebruik van deze kennis kun je voorkomen dat het werk een nachtmerrie wordt!

Voor meer informatie over persoonlijkheid en de nachtmerrietrekken, kun je de volgende twee artikelen raadplegen: ‘The nightmare of every employer en ‘Three nightmare traits in leaders.

Deel dit artikel

Reinout de Vries
Reinout de Vrieshttps://www.vupsy.nl/staff-members/reinout-e-de-vries/

Reinout E. de Vries is hoogleraar Persoonlijk op het Werk op de Afdeling Experimentele en Toegepaste Psychologie, Vrije Universiteit Amsterdam.

Tagdiv Cloud library - template content.

Mis deze actie niet!

Voortaan alles kunnen lezen op BG magazine? Neem dan nu een jaarbonnement voor € 33,– en bespaar € 64,–!

Geldig tot maandag 2 november 17:00!

Elke week de beste HR-tips?

Ontvang onze beste tips, het laatste nieuws en de beste artikelen in jouw vakgebied.

Bonus: 5 gratis premium artikelen!